Menu Zamknij

Rehabilitacja pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych

rehabilitacja głowa

Rehabilitacja w okresie pierwszym-ostrym

 Na oddziale intensywnej opieki medycznej, gdzie zazwyczaj kierowani są chorzy z ciężkimi uszkodzeniami i urazami usprawnianie lecznicze obejmuje tylko niektóre konieczne zabiegi fizjoterapeutyczne oraz psychoterapeutyczne. Wdrażanie kolejnych etapów rehabilitacji odbywa się w klinikach i na innych oddziałach, do których chorzy są przenoszeni po ustabilizowaniu stanu zdrowia.

Najważniejsza jest profilaktyka zapalenia płuc oraz poprawa krążenia obwodowego.
W postępowaniu tym możemy wyróżnić:

  • ćwiczenia oddechowe,
  • drenaż ułożeniowy,
  • oklepywanie, wstrząsani (rozluźnianie i usuwanie wydzieliny z drzewa oskrzelowego a tym samym udrożnienie i osuszenie dróg oddechowych),
  • odsysanie (szczególnie stosowane u chorych z głębokimi zaburzeniami świadomości
    i zaburzeniami mózgowej regulacji oddychania – urazy pnia mózgu).

 

Rodzaj zabiegów fizjoterapeutycznych jest dobierany indywidualnie  i adekwatnie do stanu chorego, zależnie od stanu świadomości.

U osób przebywających na OIOM powinno wdrożyć się podstawowe metody profilaktyki zniekształceń w narządach ruchu:

  • zapobiegania wadliwym ustawieniom w stawach (przykurcze) przez stosowanie tzw. ułożeń funkcjonalnych,
  • ćwiczeń izometrycznych mięśni (napinanie, rozluźnianie i rozciąganie),
  • następnie ćwiczeń bierno-czynnych mięśni nie objętych urazem.

 

Zabiegi te zapewniają pełną ruchomość stawów oraz profilaktykę przykurczy i zaników mięśniowych. Dodatkowo poprawiają krążenie obwodowe, zapobiegają zastojowi
i zakrzepom w żyłach oraz poprawiają ukrwienie skóry i tkanki podskórnej (profilaktyka odleżyn). Przeciwdziałają także powstawaniu zastoju w jelitach, drogach żółciowych
i moczowych, a tym samym chronią przed zaparciami i kamicą.
W tym okresie choroby konieczne jest również stosowanie kilkakrotnie w ciągu dnia ćwiczeń biernych we wszystkich stawach porażonych kończyn, w możliwie pełnym zakresie ruchu, bez przekraczania granicy bólu.

 

Rehabilitacja w okresie drugim – poprawy

Podstawą usprawniania w tym okresie są systematyczne ćwiczenia ruchowe wykonywane
w powolnym, lecz zmiennym tempie, bez użycia maksymalnej siły.

Stosuje się:
– ćwiczenia oddechowe
– ćwiczenia bierne,
– ćwiczenia czynne/ czynne z oporem.
Zawsze obowiązuje zasada pełnej kontroli, stopniowania ćwiczeń i unikania ćwiczeń nadmiernie szybkich i o dużym zakresie ruchu.

Pionizacja bierna: już w tym okresie należy też przystosować chorych do pozycji siedzącej
i stojącej, nawet pomimo utrzymujących się jeszcze zaburzeń świadomości. Pomocne w tym są łóżka umożliwiające zmianę kąta lub stoły pionizacyjne.
Zmianę pozycji i pionizację należy przeprowadzać kilkakrotnie w ciągu dnia i stopniowo je wydłużać. W pionizowaniu zwłaszcza chorych z zaburzeniami świadomości lub niewspółpracujących pomocne są kołnierze, pasy, podwieszki oraz oprzyrządowanie wózków pokojowych (przedłużone oparcie, wałki i podpórki stabilizujące). Szybkie uruchamianie i pionizowanie chorego ma korzystny wpływ na psychikę ale też na układ oddechowy, perystaltykę jelit, mikcje oraz defekacje.

Jeżeli pacjent dobrze znosi pionizację na stole pionizacyjnym to rozpoczyna się w tym okresie pionizację czynną, polegającą na staniu przy łóżku z asekuracją.

Zasadnicze zadanie, w omawianym okresie to:

  • nauka chodzenia,
  • zwiększenie przydatności niedowładnej ręki w czynnościach codziennych,
  • poprawa wydolności ogólnej.

 

Niezwykle ważna jest właściwa nauka chodu.  Rozpoczyna się zwykle z asekuracją terapeutów lub przy barierkach, co daje choremu poczucie bezpieczeństwa. Należy pamiętać o  korygowaniu chodu pacjenta. Ze względu na niedowład połowiczy po urazie chory może wykazywać tendencję do chodzenia bokiem, czy też krokiem dostawnym. Istotne jest zapobieganie opadaniu stopy, co wpływa na wytworzenie nieprawidłowego stereotypu chodu.

 

Stosuje się elektrostymulację prądem zmiennym. Ma ona na celu zwiększenie siły mięśni, ich masy i wytrzymałości, usprawnienie mięśni porażonych, profilaktykę przykurczy, poprawę krążenia żylnego w porażonych mięśniach, wspomaganie czynności ruchowej mięśni.

W leczeniu zespołów bólowych stosuje się: miejscową krioterapię parami azotu, ultradźwięki, mini stymulatory przeciwbólowe, promieniowanie laserowe i pole elektromagnetyczne.

Przydatne, zwłaszcza w przygotowaniu do kinezyterapii, są także różne formy masażu, np. klasycznego, segmentalnego.

 

Rehabilitacja w okresie trzecim – poza szpitalnym.

 

 Okres ten odgrywa istotną rolę w powrocie do aktywnego życia społecznego i zawodowego, ponieważ urazy czaszkowo-mózgowe dotyczą w przeważającej części ludzi młodych.

Tu niezbędne jest korzystania z rehabilitacji ambulatoryjnej, a także konsultacji psychologa, logopedy, pracownika socjalnego i specjalistów w rehabilitacji medycznej oraz fizjoterapeuty.

 

Istotne jest aktywne włączanie się samego chorego i jego rodziny w proces rehabilitacji, który powinien mieć charakter ciągły. Chory powinien też w razie potrzeby korzystać z okresowej hospitalizacji na oddziałach rehabilitacyjnych oraz leczenia w szpitalach uzdrowiskowych.

Wdrożenie możliwie wcześnie, specjalistycznej i intensywnej rehabilitacji po okresie szpitalnym istotnie wpływa na powrót do zdrowia.

U pacjentów po urazach czaszkowo- mózgowych mogą wystąpić: niedowłady, porażenia nerwów, asymetrie mięśniowe, zaburzenie połykania, zaburzenia głosu. Wtedy wykwalifikowani fizjoterapeuci mogą korzystać z min. metod terapii manualnej głowy, szyi oraz żuchwy. Pozwala to wyciszyć wygórowane, asymetryczne napięcie jak i stymulować tkanki. By przygotować chorego do terapii neurologopedycznej fizjoterapeuci poprzez pracę na tkankach, odpowiedzialnych za żucie, połykanie, gryzienie, kinesio Tapin, głęboką stymulację elektryczną oraz vocaSTIMem pomagają wyrównać napięcie mięśniowe.  Powyzsze działania terapeutyczne można wspomóc terapią hiperbaryczną, która polega na umieszczeniu pacjenta w specjalnej komorze, kolejno na zwiekszeniu w niej ciśnienia, co wpływa na efektywniejsze natlenienie pacjenta. Badania naukowe dowodzą, że leczenie tlenem hiperbarycznym doprowadza do wielu pozytywnych przemian fizycznych, biochemicznych, fizjologicznych.

1 Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *